دلبستگی ناایمن و چسبندگی افراطی کودک از کجا می‌آید؟
وقتی نیازهای اولیه و عاطفی کودک درست و به‌موقع پاسخ داده نشود، دلبستگی ناایمن شکل می‌گیرد. دلایل آن را بشناسیم تا والد آگاه‌تری باشیم.
حالا پرسش بعدی این است که دلبستگی ناایمن یا چسبندگی افراطی در کودک چطور به وجود می‌آید؟
بخش نخست: دلبستگی ایمن و چسبیدن کودک به والد دلبستگی چیست و دلبستگی ایمن چه چیزی به کودک می‌دهد.وقتی محیط رشدی و پرورشی کودک مناسب نباشد و نیازهای اولیه و عاطفی کودک درست و به‌موقع پاسخ داده نشود یا پاسخ ناکافی باشد، دلبستگی ناایمن در کودک به وجود می‌آید. دلایل دلبستگی ناایمن در کودک می‌تواند یکی از این موارد باشد.
۱. نبود مراقب همیشگی و باثبات
یعنی مراقبان کودک در سال‌های ابتدایی زندگی او دائم از فردی به فرد دیگر تغییر کنند؛ این تغییرها کودک را دچار سردرگمی می‌کند و کودک نمی‌تواند با فردی ثابت و پاسخگو، در شرایط محیطی و تربیتی یکنواخت، دلبستگی ایمن و حس عاطفی مناسبی برقرار کند.
۲. کیفیت پایین مراقبت
یعنی مراقب حضور دارد، اما حمایت‌ها و پاسخ‌هایش به نیازهای کودک از کیفیت مناسب و کافی برخوردار نیست و حضورش فقط جنبهٔ جسمی دارد تا مبادا خطری کودک را تهدید کند. چه‌بسا چنین مراقبی از نظر عاطفی نتواند پیوند مناسبی با کودک برقرار کند.
۳. ویژگی‌های شخصیتی خود کودک
ویژگی‌های شخصیتی خود کودک هم بر شکل‌گیری دلبستگی ناایمن تأثیر زیادی دارد. برای مثال، کودکانی با خلق‌وخوی سخت و دشوار که از نظر هیجانی بسیار واکنشی و لجوج هستند، ممکن است بعدها به دلبستگی ناایمن دچار شوند.
۴. شرایط خانوادگی
شرایطی مثل طلاق و جدایی والدین یا مرگ یکی از والدین، به‌ویژه مادر به‌عنوان منبع اصلی عاطفه، می‌تواند دلبستگی ناایمن را در کودک به وجود آورد.
نبود مراقب اصلی و دور ماندن طولانی از کودک بدون داشتن زمان کیفی در طول روز هم همین اثر را دارد؛ مثل والدینی که شغل‌هایی با ساعت‌های طولانی دارند و به حکم شرایط مجبورند از کودک فاصله بگیرند، و وقتی هم در کنار او هستند، زمان کیفی مناسبی با فرزندشان نمی‌گذرانند و همچنان درگیر دغدغه‌های زندگی و شغلی خود هستند.
پیشگیری بهتر از درمان است
توجه به این نکته‌های مهم می‌تواند ما را در مسیر روشن فرزندپروری قرار دهد تا با آگاهی بیشتر به والد بهتری تبدیل شویم و فرزندمان کمترین آسیب را ببیند.
فراموش نکنیم که سبک‌های دلبستگی در کودک قابل تغییر و درمان هستند؛ اما در هر صورت همان جمله‌های معروف همیشگی کارسازترند: پیشگیری بهتر از درمان است و علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد.
