بزرگ شدن کنار والدین کنترل‌گر و کمال‌گرا
«اگر به حرفم گوش کنی، دوستت دارم.» جمله‌های شرطی و کنترل‌گری والدین، کودک را به دنبال تأیید دیگران می‌فرستد. این سبک تربیتی را بهتر بشناسیم.
بزرگ شدن کودک در کنار پدر و مادر کنترل‌گر و کمال‌گرا، به اصطلاح عامیانه، «بزرگ شدن به شرط چاقو» است. شاید از خودتان بپرسید این به چه معناست؟
جمله‌های شرطی و پیامی که به کودک می‌رسد
پدر و مادری با سبک تربیتی کنترل‌گر و کمال‌گرا، برای مدیریت و کنترل رفتار فرزندشان زیاد از جمله‌های شرطی یا حتی تهدیدآمیز استفاده می‌کنند؛ جمله‌هایی مثل «اگر خوب به حرف‌هایم گوش کنی، برایم دوست‌داشتنی هستی!»
معنای این جمله آن است که اگر از این قاعده سرپیچی کنی، دیگر برایم دوست‌داشتنی و خواستنی نخواهی بود. این پیام به کودک منتقل می‌شود که «پس من باید بچهٔ حرف‌گوش‌کنی باشم تا مورد تأیید پدر و مادرم یا اطرافیانم قرار بگیرم؛ احساسات و خواسته‌های من اصلاً در اولویت نیستند و مهم نیستند، و حق انتخاب و استقلالی ندارم.»
به دنبال این نوع حرف‌شنوی بی‌چون‌وچرا، باید منتظر عواقب و پیامدهای آسیب‌زنندهٔ این سبک تربیتی برای فرزندمان و نیز برای خودمان باشیم.
وقتی کودک پلی برای رسیدن به آرزوهای والدین می‌شود
مثال دیگری از کنترل‌گری چنین والدینی را هم بگوییم تا موضوع بهتر درک شود: این پدر و مادرها کودک را پلی برای رسیدن به اهداف و آرمان‌هایی می‌دانند که روزی در ذهن خود داشته‌اند و به آن نرسیده‌اند. به همین دلیل، بدون توجه به علایق و سلیقهٔ کودک، برای او اهداف تحصیلی، شغلی، ازدواج و... تعیین می‌کنند و فرزندشان را به آن سمت سوق می‌دهند.
فرزند هم چاره‌ای جز تلاش برای رسیدن به اهدافی که حتی انتخاب خودش نیست ندارد و باید یک عمر تمام توانش را در این مسیر به کار بگیرد. شاید در بیشتر موارد چنین افرادی از نگاه دیگران در جایگاه‌های تحصیلی و شغلی موفق و قدرتمندی هم قرار بگیرند و در ظاهر زندگی بسیار خوبی داشته باشند؛ اما چه‌بسا هیچ‌گاه به علایق و انتخاب‌های شخصی‌شان توجهی نشده و فقط برای جلب تأیید و رضایت دیگران پا در این مسیر گذاشته‌اند.
عشق بی‌قیدوشرط را هدیه کنیم
ما والدین باید به این نکته‌های مهم تربیتی توجه بیشتری داشته باشیم و آرامش و امنیت روانی فرزندمان را قربانی یک سبک تربیتی اشتباه نکنیم. اجازه بدهیم فرزندمان از بودن در کنار ما احساس آرامش کند و حس واقعی دوست‌داشتنی بودن و عشق بی‌قیدوشرط را به او هدیه کنیم.
